Repertorium Pomponianum

Perotti, Preface of the commentary to Statius' Silvae

 

In the preface Perotti recalls how he spent the previous winter emending and explaining the text of Martial together with Pomponio. The preface is thus important for establishing the date of the Martial copied and annotated by Pomponio, the present BL King's 32.

 

 

Date: 1470 (see Pade, BL King's 32)
Mss.:Vat. lat. 6835, fol. 54r–55v. All variants refer to this ms.
Vat. lat. 6526, fol. 156r–157r.
Ed.: Mercati 1925, 156-158, Perotti G. 1999, 130-131 (both from Vat. lat. 6835).

 

 

Contents:
It may be objectionable that I return as bishop to the study of poetry which I have left as young man. Because of your great gifts, however, I feel obliged to aid you in any way I can. Therefore I have – after finishing the Rudimenta grammatices – together with my good friend Pomponius Fortunatus (= Leto) spent the whole of the last winter and a large part of the autumn in correcting and explaining Martial. This was a very difficult task, firstly because of the great variety of contents – sometimes one cannot even understand the words themselves –, secondly because of the great amount of errors in the text. Now, however, even a young reader without much erudition can understand the poet, who for the last thousand years has been understood by nobody except the two of us. Admittedly, Martial is a lascivious poet, who was nevertheless read by Jerome. There is no other poet in either language with comparable breadth of invention, splendor, sweetness and apt choice of expression. We have to remember that whenever he says something prurient, he does so to criticize people. Now you have a text to read when you want a change in your studies. Much is there worth knowing, not only for you, but also for the members of Bessarion's academy, and, if I am not mistaken, for Bessarion himself.

 

 

Nicolai Perotti pontificis Sypontini in P. Papinii Statii Siluarum expositionem prohoemium incipit foeliciter.

Nicolaus Perottus pontifex Syponti. Pyrrho Perotto equiti fratris filio salutem.

Vereor ne qui mihi forte succenseant, quod iam et aetate uir et ordine pontifex ad studia poetarum, quae ante uigesimum annum iuuenis omiseram, nunc quasi longo postliminio uidear rediisse. Sed dare hoc omnes debent nostro in te amori, Pyrrhe suauissime, quem qum fata solum mihi ex omni nostra familia superstitem reliquerint, non iniuste facere uideor, si omnem meum laborem, studium, industriam ad te non modo moribus et uirtute, sed optimarum quoque artium studiis ornandum conor impendere, qum praesertim tales in te sint uirtutes ingenii, tantus ardor laudis, tanta studiorum cupiditas, ea praeterea et suauitas uocis et iocunditas pronuntiationis et quasi à natura ipsa in utraque lingua concessa facilitas, ut non possim tibi sine ingratitudinis crimine deesse.

Hinc post Rudimenta grammatices, quae tibi nuper, qum Thusciae prouintiae praeessem, dedicaui, omnem hanc hyemem et maximam partem autumni in corrigendo atque exponendo Martiali unà cum Pomponio meo Fortunato consumpsi. In qua re nec dictu facile est nec credibile auditu quos sustinuerimus labores, tum propter multarum rerum ac reconditarum uarietatem, quarum etiam uocabula uix aut nullo modo intelligi poterant, tum propter errorum multitudinem, quibus undique totus liber scatebat. Quos emendare pene supra uires hominis fuit. Superauit tamen difficultatem omnem studium et diligentia, talemque ad extremum reddidimus hunc poetam, ut, qui iam supra mille annos á nemine intellectus fuit nec in praesentem usque diem nobis exceptis intelligitur, iam ab adolescentibus quoque mediocriter eruditis possit intelligi. Nec nos deterruit, quod lasciuus plerisque in locis hic poeta uideretur, qum dium Hieronymum uirum sanctissimum non modo eum legisse, sed plerumque etiam testimonio eius usum esse uideremus. Nec tanti existimauimus iocorum lasciuiam esse momenti, ut retrahere quemquam ab excellentissimi uatis lectione deberet; quoi, si quid mei iudicii est, nullus est in utraque lingua, qui uel inuentione uel splendore uel suauitate uel proprietate ac copia uerborum possit comparari. Taceo quod, si quid in eo lasciui est, reprehendendi gratia scripsit. Quod ipse apertissime declarat, dum inquit [10,33]: "Hunc seruare modum nostri nouere libelli: Parcere personis, dicere de uitiis."

Caeterum hoc opere non contenti, alium quoque eiusdem aetatis poetam, etsi minime huic similem, bonum tamen nec minus uel corruptum uel difficilem emendandum exponendum que suscepimus, ne tibi deesset in quo mutare interdum studium posses. Solent enim uel delicatissimi cibi, si semper eosdem sumas [su(m)mas], fastidio esse et uiliores quoque epulae subinde mutatae delectant.

En igitur Siluas P. Papinii Statii ad te mittimus, á nobis proximis feriis emendatas atque expositas et, nisi fallor, non modo tibi, sed caeteris quoque, qui eas legent, non iniucundas neque inutiles futuras. Has te hortor ut diligenter perlegas et, quod in aliis consueuisti facere, singula quaeque animaduertas et notes. Multa quippe reperies, quae cognitu dignissima uidebuntur, non tibi solum, sed aliis quoque contubernalibus nostris et diui Bessarionis academiam sequentibus. Non Theodorum dico, non Catum, non Valerium [non Valerium add. in mg. dex. Flaccus. Valerius. add. lemma mg. sin.], non Andronicum, non Narniensem Theophrastum, non Domicium [Domicium add. in mg. dex.] Veronensem, Pomponium [Veronensem Pomponium in ras.], Octauium Lucillium, Pierium Durantinum [Pierium Durantinum. add. in mg. dex.], sed Benteuoleum nostrum, sed Rufum, sed Almadianum, sed Alexin, sed caeteros, qui adhuc adolescentes in huiusmodi studiis uersantur. Quanquam, nisi me animus fallit, nec priores illos nec ipsum academiae principem Bessarionem pigebit aliquando in his extraordinariis studiis animum relaxare. Vale.

 

 

J. Ramminger (last changed: 6 August 2008).

 

TO TOP